|
Sağlık Bakanlığından:
DİYALİZ MERKEZLERİ HAKKINDA
YÖNETMELİKTE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR
YÖNETMELİK
MADDE 1 – 8/5/2005 tarihli ve 25809 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci
fıkrasındaki "üç yıl" ibaresi "iki yıl" olarak değiştirilmiştir.
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin beşinci fıkrasının
ilk cümlesinin başındaki "Sertifikalı bir sorumlu tabip ve sertifikalı hemşire"
ibaresi "Sertifikalı bir sorumlu tabip ve diyaliz teknikeri veya sertifikalı
hemşire " olarak değiştirilmiştir.
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının
(a) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 12 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile üçüncü ve dördüncü fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
"a)
Hemodiyaliz merkezleri için ilgili mevzuata ve alınacağı tarihteki standartlara
uygun üretilmiş, orijin ülkede üretimi ve kullanımı devam eden ve üretici veya
yetkili temsilci firma tarafından performans yeterliliği kanıtlanmış olan, en az
beş adet faal ve bir yedek olmak üzere toplam altı hemodiyaliz cihazı,"
"Diyaliz merkezi, hastalarına acil durumda hizmet vermek üzere bir
ambulans bulundurabilir"
"Diyaliz merkezi sadece diyaliz hastalarına yönelik olmak ve bu
Yönetmeliğin EK-13’ündeki tetkikleri yapmak üzere ilgili mevzuat uyarınca
ruhsatlandırılmış bir laboratuvar kurması veya bu
nitelikleri haiz bir laboratuvar ile anlaşması
zorunludur. Diyaliz merkezinin kendi bünyesinde kuracağı laboratuvar ile diyaliz hastaları haricindeki hastalara
laboratuvar hizmeti vermek istemesi halinde müstakil
girişli laboratuvar oluşturmak ve diyaliz hastaları
ile doğrudan teması engellemek zorundadır."
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(a), (c), (d) bendleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş
ve (e) bendi eklenmiştir.
"a)
Sorumlu Uzman: Her diyaliz merkezinde, Türkiye’de tababet icrasına engel hali
olmayan, hastaların yaş grubuna göre nefroloji uzmanı
veya çocuk nefrolojisi uzmanı bir tabibin tam veya
kısmi zamanlı olarak bulunması şarttır.
Hemodiyaliz merkezi için sorumlu uzmanlık görevini yürütecek Nefroloji Uzmanı veya çocuk nefrolojisi uzmanı bulunamadığı hallerde sorumlu uzmanlık
görevi, on sekiz yaş ve üzeri yaş grubu hastalar için sertifikalı iç
hastalıkları uzmanı; on yedi yaş ve altı yaş grubu hastalar için sertifikalı
çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı tarafından yürütülür.
Bu
Yönetmelik kapsamında olan merkezlerin, 31/12/2014 tarihinden sonra herhangi bir
şekilde sorumlu uzman değişikliğine gitmesi halinde veya bu tarihten sonra
açılacak merkezlerde ise merkezin türüne göre sorumlu uzmanlarının, Nefroloji Uzmanı veya Çocuk Nefrolojisi Uzmanı olması gereklidir.
Hem
hemodiyaliz ve hem de periton diyalizi merkezi olarak faaliyet gösterecek
merkezlerde görev yapan nefroloji uzmanları, her
ikisinin de sorumlu uzmanlık görevini yürütebilirler.
Sorumlu uzman sertifikası; Bakanlıkça yetkilendirilmiş diyaliz eğitim
merkezlerinde en az üç ay süre ile eğitim görmüş, eğitim sonunda bu merkezde
yapılan teorik ve pratik sınavlarda başarılı olmuş iç hastalıkları ile çocuk
sağlığı ve hastalıkları dallarında uzman olanlara Bakanlık tarafından
verilir.
Erişkin hemodiyaliz merkezlerinde ondan fazla pediatrik yaş grubu hasta tedavi görüyor ise, bu merkezde
bir çocuk nefrolojisi uzmanının veya sertifikalı çocuk
sağlığı ve hastalıkları uzmanının konsültan olarak
bulunması gerekir. Pediatrik diyaliz merkezlerinde
ondan fazla erişkin yaş grubu hasta tedavi görüyor ise, bu merkezde de bir Nefroloji Uzmanının veya sertifikalı İç Hastalıkları
Uzmanının konsültan olarak bulunması gerekir.
Sorumlu uzman, tam gün çalışmak şartı ile aynı merkezde sorumlu tabip
olarak da çalışabilir. Bu durumda, birden fazla özel diyaliz merkezinin sorumlu
uzmanlık görevini üstlenemez. Merkezde ayrıca sorumlu tabibin bulunması halinde,
sorumlu uzman en fazla bir diğer diyaliz merkezinin sorumluluğunu üstlenebilir.
Kamu
kurum ve kuruluşlarında 2368 sayılı Sağlık Personeli Tazminat ve Çalışma
Esaslarına Dair Kanuna veya özel kanunlarına göre çalışıp, ayrıca serbest meslek
icra etmek hakkı ve sorumlu uzmanlık yetkisini haiz tabipler, sadece bir özel
diyaliz merkezinin sorumlu uzmanlık görevini üstlenebilirler. Ancak Bakanlık
ya da Valilik makamının onayı ile, il sınırları içinde
ya da ihtiyaç duyulan illerde, kamuya ait diyaliz
ünitelerinde konsültan uzman olarak ve her diyaliz
hastasını ayda en az bir kez görüp tedavisini düzenleyecek şekilde
görevlendirilebilir.
Sorumlu uzmanın izinli veya hasta olması gibi kabul edilebilir bir
mazeretinin bulunması hallerinde, sorumlu uzman sertifikasını haiz bir uzman, en
çok altı aylık süreyle ve müdürlüğe bildirilmek suretiyle çalıştırılabilir. Bu
sürenin sonunda sorumlu uzmanın görevine dönmemesi halinde merkez, yeni bir
sorumlu uzman ile sözleşme yaparak müdürlüğe bildirmek
zorundadır."
"c)
Diyaliz teknikeri veya hemşiresi: Diyaliz merkezlerinde diyaliz işlemini
uygulayacak; üniversitelerin sağlık hizmetleri meslek yüksek okulu diyaliz
bölümlerinden mezun diyaliz teknikeri veya sertifika sahibi bir hemşire olacak
şekilde en az iki personel bulunması zorunludur. Bu personelden birisi sorumlu
olarak seçilir.
Diyaliz hemşireliği sertifikası; diyaliz eğitim merkezinde üç ay süreyle
hemodiyaliz veya periton diyalizi eğitimi görmüş hemşire veya hemşirelik
yetkisine haiz sağlık hizmetleri sınıfı personele eğitim merkezlerinde yapılan
teorik ve pratik sınavda başarılı olmak kaydıyla Bakanlıkça
verilir.
Hemodiyaliz merkezlerinde Açılma İzin Belgesi için diyaliz teknikeri veya
sertifikalı hemşire sayısı, merkezdeki hemodiyaliz cihazının sayısına göre
belirlenir. İlk kaç cihazla açılırsa açılsın on cihaza kadar iki, bu sayının
üzerinde ilâve her beş cihaz için ilâve bir hemşire veya diyaliz teknikeri
bulunması zorunludur.
Açılma
izin belgesi almış diyaliz merkezlerinde her tedavi seansında on hastaya kadar
en az iki diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire; daha sonraki her beş hasta
için ilâve bir diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire bulunması gereklidir.
Ancak, ilk on cihaz için gerekli olan ruhsata esas personel haricinde, diyaliz
teknikeri veya sertifikalı hemşire bulunmaması hallerinde, her tedavi seansında
öngörülen diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire sayısının yarısını
aşmayacak şekilde ve tam gün süreyle çalışmak kaydıyla sertifikasız hemşire
çalıştırılabilir. Bu durumda çalışacak personelin gözetiminden sorumlu, o seans
için en az bir diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire bulunması gerekir. Bu
şekilde çalıştırılan hemşireler için, merkez tarafından işe başladığı tarihten
itibaren en geç iki ay içinde eğitim için başvuru yapılması
zorunludur.
Periton diyalizi merkezi diyaliz hemşiresi sayısı, merkezdeki hasta
sayısına göre belirlenir. İlk yirmi beş hasta için bir; ilâve her elli hasta
için bir periton diyaliz hemşiresi çalıştırılır.
d)
Teknisyen veya Tekniker: Her hemodiyaliz merkezinde diyaliz cihazları ile
müştemilatı ve su sistemi konusunda en az üç ay süre ile eğitim gördüğüne dair
belge veya diplomayı haiz en az bir teknisyen veya tekniker bulunması
gereklidir.
e)
Yardımcı personel: Hemodiyaliz merkezlerinde her beş hemodiyaliz cihazı için bir
yardımcı personel; periton diyalizi merkezlerinde ise, en az bir yardımcı
personel bulunması gereklidir. "
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"MADDE 14 – Hemodiyaliz merkezlerinde bulundurulacak diğer
personel;
a)
Diyetisyen: Her hemodiyaliz merkezinin, bir diyetisyenle danışmanlık hizmeti
alınmasına dair sözleşme yapması ve belgelendirmesi gereklidir. Diyetisyen her
hastayı ayda en az bir kere ya da hasta veya sorumlu
hekim tarafından istendiği zamanda görebilecek şekilde danışmanlık hizmetini
yürütür, hastaların beslenme sorunlarını dinler ve diyet rejimini belirler.
b)
Psikiyatri Uzmanı: Hastaların talebi ve/veya sorumlu tabibin gerek görmesi
halinde bir psikiyatri uzmanından danışmanlık hizmeti
alınır.
c)
Sosyal Hizmet Uzmanı: Sorumlu tabibin gerek görmesi halinde bir sosyal hizmet
uzmanından danışmanlık hizmeti alınır.
Diyaliz merkezi (b) ve (c) bendinde belirtilen uzmanların isim, adres ve
her an ulaşılabilecek telefon numaralarını merkezde ve dosyasında bulundurmak
zorundadır.
Bu
madde kapsamındaki personel, mesai ve ulaşım imkânları uygun olmak kaydıyla,
aynı il veya ilçelerdeki hemodiyaliz merkezlerinden en çok beş tanesinde bu
şekilde görev yapabilir ve çalışmalarına dair tüm bilgileri hasta dosyasına
kayıt edip tarih atarak imzalamakla yükümlüdür."
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 16 ncı
maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (j) bendleri
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (l) bendi yürürlükten
kaldırılmıştır.
"a)
Merkezin her katı için ayrı olmak üzere mimar tarafından düzenlenmiş, yerleşim
ve kullanım alanlarını gösteren 1/100 ölçekli planlar,"
"j)
Yeterli nitelikte ve kapasitedeki su sisteminin yaptığı arıtma sonrasında elde
edilen suyun, bakteriyolojik ve kimyasal analiz sonuçlarının Avrupa Birliği
Farmakopesisindeki standartlara uygun olduğunu
gösterir belge,"
MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 17 nci
maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Bakanlığa bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ile üniversite
hastaneleri bünyesinde açılacak diyaliz merkezi veya üniteleri için bu
Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde hazırlanan dosya, başvuru dilekçesi ile
birlikte doğrudan Bakanlığa sunulur ve gerekli iş ve işlemler yapılarak diyaliz
merkezleri için açılma izin belgesi ile üniteler için uygunluk belgesi
Bakanlıkça düzenlenir."
MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"MADDE 18 – Diyaliz merkezlerinde diyaliz tedavisi gören her hasta
için ayrı bir hasta takip dosyası tutulur. Hastalara, Yönetmeliğin eki
(EK-13)’de sayılan laboratuvar tetkikleri belirtilen
periyotlarda yaptırılır."
MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin madde başlığı
"Diyaliz teknikeri ve hemşiresinin görevleri " olarak, birinci fıkrasında
geçen "Diyaliz hemşiresi" ibaresi "Diyaliz teknikeri ve hemşiresi" olarak
değiştirilmiştir.
MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin madde başlığı "
Teknisyen veya teknikerin görev ve yetkileri" olarak
değiştirilmiştir.
MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"MADDE 25 – Özel diyaliz merkezlerinde sorumlu uzman veya sorumlu
tabibin ayrılma talebinde bulunması, hastalık hali ve izin durumlarında bu
görev, en fazla altı aylık süre için sorumlu uzman veya sorumlu tabip
niteliklerini haiz başka bir tabip tarafından yürütülür. Altı aylık sürenin
sonunda sorumlu uzman veya sorumlu tabip bulunamaz ise, diyaliz merkezinin
faaliyetine son verilerek, açılma izin belgesi Valilikçe iptal edilir. Bu
durumda, hastaların mağdur edilmemesi için Müdürlükçe gerekli tedbirler
alınır.
Merkezde sertifika sahibi hemşire veya diyaliz teknikeri sayısı,
Yönetmelikte seans başına belirlenen asgarî sayının altına düştüğü takdirde,
merkez tam gün çalıştırmak kaydıyla sertifikasız hemşire çalıştırabilir. Merkez,
eksilen sayı kadar personeli bulmak, sertifikasız çalışan hemşirenin
sertifikasyon eğitimi için ilk eğitim döneminde başvurusunu yapmak zorundadır.
Buna uymayan diyaliz merkezine, Müdürlük tarafından kırk beş günlük süre
verilerek yazılı olarak ihtar edilir ve bu süre sonunda sertifikalı hemşire veya
diyaliz teknikeri eksikliğini gidermeyen merkezin hasta sayısı mevcut personel
sayısına uygun olacak şekilde azaltılır. Buna uygun davranmayan merkezin açılma
izin belgesi Valilikçe iptal edilir."
MADDE 13 – Aynı Yönetmeliğin 26 ncı
maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"c)
Eğitim yetkisi verilecek diyaliz merkezlerinin aktif olarak kullanılmakta olan
en az on adet, pediatrik diyaliz merkezlerinin ise beş
adet hemodiyaliz cihazına sahip olması,"
MADDE 14 – Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesinin ikinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Yukarıda sayılanlar dışında, kamu personeli olup da diyaliz eğitim
başvurusu yapanlardan ihtiyaç halinde Bakanlığın uygun göreceği ve ihtiyaç
duyulan diyaliz merkezlerinde iki yıl süre ile görev yapmayı kabul ettiği
taahhütname veya ihtiyaç halinde Bakanlık tarafından daha önce açıklanmış olan
merkezlere tayin edilerek iki yıl çalışmayı taahhüt etmesi ve müdürlüğün uygun
görüşü aranır."
MADDE 15 – Aynı Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Diyaliz eğitim başvuruları, ilgili müdürlüğe yapılır. Müdürlük
tarafından başvurusu uygun olanların adı, soyadı, unvanı, çalıştığı kurumunun
belirtildiği liste 29 uncu maddede belirtilen dönemlerde Bakanlığa intikal
ettirilir. Eğitime başvuran personelin evrakları daha sonraki işlemlere esas
olmak üzere müdürlükte muhafaza edilir."
MADDE 16 – Aynı Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasının
(a) ve (b) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 17 – Aynı Yönetmeliğin 34 üncü maddesinin beşinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Diyaliz eğitim merkezlerinde yapılan sınavlar sonucunda düzenlenen sınav
komisyonu raporu, eğitime alınan personelin kursa başlayış ve kurstan ayrılış
evrakı ile sınav sonuç belgeleri Bakanlığa gönderilir ve sınavlarda başarılı
olanlara Bakanlıkça diyaliz sertifikası düzenlenir. Bakanlıkça düzenlenen
sertifika, Yönetmeliğin 28 inci maddesi ikinci fıkrasındaki ve 30 uncu
maddesinin (c) ve (d) bentlerinde istenen taahhütnamenin süresi sonunda sahibine
teslim edilir. Bu süre zarfında gerekli hallerde ilgili personel için eğitim
belgesi düzenlenebilir."
MADDE 18 – Aynı Yönetmeliğin 35 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"MADDE 35 – Sorumlu uzmanlık, sorumlu tabiplik ve diyaliz
hemşireliği sertifikaları, düzenlenme tarihinden itibaren beş yılda bir Bakanlık
veya Bakanlığın yetkilendireceği üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşları ile ilgili kamu kurum kuruluşları tarafından resertifikasyona tabi tutulur. Bu kuruluşlar resertifikasyon sonucunu her yıl Bakanlığa rapor olarak
bildirmek zorundadır. Resertifikasyon
değerlendirmesinde iki defa üst üste başarılı olamayanların sertifikaları,
altıncı yılın sonunda hükümsüz hale gelir. Resertifikasyon değerlendirmesinde başarılı olamayanlar,
Yönetmelikte belirtilen usûl ve esaslara göre tekrar diyaliz eğitim programına
başvurabilirler. Bu başvurular öncelikli olarak
değerlendirilir.
Resertifikasyonun nasıl yapılacağı, değerlendirilmesi ve
sair konuları, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde
Bakanlıkça yayımlanacak Tebliğ ile belirlenir."
MADDE 19 – Aynı Yönetmeliğin 42 nci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir
"MADDE 42 – Bütün diyaliz merkezlerinin; kendisine en yakın organ
nakli merkezi ve Bakanlık ile koordinasyon kurarak, böbrek nakline aday
hastalarının, kan ve doku grupları tayinlerini yaptırıp, Ulusal Bekleme
Listesi’ne kaydettirmeleri gereklidir.
Diyaliz merkezleri; hastalarını her yıl kendisine en yakın organ nakli
merkezi sorumlusu veya uzmanı ile konsulte ederek
organ nakline uygun hastaları birlikte belirlemek ve bu konsültasyon raporlarını
hasta dosyasında muhafaza etmek, nakil için uygun görülenler listesine ilave
olan hastaların bilgilerini ve kayıt olmuşlarsa nakil merkezi isimlerini her yıl
Bakanlığa bildirmekle yükümlüdürler."
MADDE 20 – Aynı Yönetmeliğin Geçici 4 üncü maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 4 – Bu Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan mevzuat
hükümlerine göre 1/1/2002 tarihinden önce diyaliz eğitimi görerek sertifika
alanlar, Resertifikasyon Tebliğinin yayımını izleyen
yılın Nisan ayında yapılacak olan ilk resertifikasyona
tâbidirler.
Bu
hükme göre resertifikasyona tâbi olacak olanlarla
ilgili usul ve esaslar 35 inci maddede belirtilen Tebliğ ile
düzenlenir."
MADDE 21 – Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-1), (EK-5), (EK-6)
ve (Ek-8) ekteki şekilde değiştirilmiş, Yönetmeliğe (EK-13)
eklenmiştir.
MADDE 22 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
MADDE 23 – Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.
| 
